2016 – A Coded Mind

2016 – A Coded Mind

bonho3ff3r ontcijf3rt

Het verhaal

Theater Bonhoeffer presenteert vol trots ‘A Coded Mind’

Wat doe je als je niet binnen een hokje past?
Wat doe je als jouw vorm van liefde verboden is?
En wat doe je als je kunt bepalen wie er sterft of niet?
Soms doen de mensen van wie niemand iets verwacht, de meest onverwachte dingen.

Zo ook Alan Turing, briljant wiskundige in de Tweede Wereldoorlog. Hij wordt in 1941 aangesteld om de Duitse enigmacode te kraken en samen met een team genieën gaat hij de uitdaging aan. Als hij in 1952 wordt opgepakt wegens ‘obsceniteit’ doet hij eindelijk zijn levensverhaal uit de doeken. Nadat alle documenten uit de oorlog zijn verbrand vertelt Turing waarom hij is zoals hij is en doet zoals hij doet.

Voor het 8e jaar op rij waren leerlingen en docenten in een glansrol te zien onder leiding van Ellen Boot-Philips en Klaas Sabel.
In deze muzikale theaterproductie met zang, band en acteurs wordt het levensverhaal van Alan Turing verteld.

Op 12, 13, 14 en 15 april 2016 waren de voorstellingen in het Theater Bonhoeffer.

Het decor was speciaal opgebouwd en ontworpen door Niels de Vos, Paul Flierman en Jan van Zelst. Dit was helaas het laatste jaar dat zij het decorteam waren.

De voorstellingen gemist?

Hier zie je de registratie van A Coded Mind. Veel kijkplezier!

Beluister de muziek uit A Coded Mind

Gespeeld door de band van A Coded Mind!

Wie deden er mee?

Jonas van Kappel ~ Alan Turing
Martijn de Visser ~ Hugh Alexander
Willem van Amsterdam ~ John Cairncross
Marije de Vos ~ Joan Clarke
Maricke Flierman ~ Olive Bailey
Imme Scheffer ~ Ruth Briggs
Anouk van Amsterdam~ Sue Black
Tara Zonneveld ~ Jane Valentine
Merrit Lammers ~ Mavis Lever
Iris Vervoort ~ Margaret Rock
Ella van Gils ~ Marian Bluewater
Jet Kramer ~ Jersey Egg
Micha Swen ~ Alan Jr.
Arthur Wiggers ~ Christopher Morcom
Ines Trujillo ~ Klasgenoot
Hanke Pijlman ~ Klasgenoot
Xena Pelzer ~ Soldaat
Isis Lute ~ Soldaat
Natasja Westra ~ Secretaresse

Iwan de Wit ~ Gordon Welchman
Tom Schipper ~ Peter Hilton
Dave van Dansik ~ Alan sr.
Marijke Lute ~ Robin Knock
Piet van der Steen ~ Overste Denniston
Rob Roos ~ Lawrence Kennedy
Maggie Jones ~ Gerda Gons
Rachel Clarke ~ Yvonne Vos
Theo Wesker ~ Steward Menzies

Kernband
Piano ~ Maaike Raat
Drums ~ Yannick Wishaupt
Slaggitaar ~ Teun Toonen
Sologitaar ~ Hugo Roemer
Basgitaar ~ David Kolder

Blazerssectie
Fluit ~ Roos Vixseboxse
Hobo ~ Senné Walraven
Bugel ~ Marit de Vries
Euphonium ~ Joyce Levering
Trombone ~ Kirsten Peters
Altsax ~ Marjolein Beemster
Tenorsax ~ Hannah van Weers

Zang
EllaMae Duin
Richelle de Jong
Lonneke Wevers
Rosalie Knaap
Anna Nijmeijers
Molly Mascini
Myrthe Rood
Amy de Leeuw
Daniël Mellema
Rosa Hersbach
Daniël Trujillo
Gitta Beentjes

Het Artistiek Team:
Regie: Ellen Philips
Regie-assistent: Rowan Ruurda
Muzikale leiding: Klaas Sabel
Scenario: Marijke Lute
Productieleiding: Anouk van Amsterdam en Kris Aardenburg

Decorteam:
Paul Flierman
Jan van Zelst
Niels de Vos
Daniel Swart

Techniekcrew:
Lichttechniek: Jan van Zelst en Koen Flierman
Projectietechniek: Erwin van Crasbeek
Geluidtechniek: Kris Aardenburg, Daniel Swart en Mats Kuhlman

Backstage crew:
olv. Thamar van Overveld
Puck Twisk
Rico Reijers
Marianne Bakker
Myrthe Bouma
Merel Reiche
Hannah Kleijne
Yorick Konijn

Frontstage crew:
olv. Anka Swart
Annique Welp
Rachella Brand

Fotografie: Ruben van Overveld en Lonneke Riegen

Zangcoach: Lieke van Essen

Ontwerp drukwerk: Sandra Mous

Catering: Gerda Gons en Cora Noort

Kapster: Desiree van Kruistum

Grime: Puck de Koning, Demi van Rooijen, Andréa Tijhuis en Lotte Zwiesereijn

Trailer en video’s: Daan Tamboer

Videoproductie: Filmploeg van het Bonhoeffercollege. Montage: Dave van Dansik

Kleding en naaiklussen: Jacqueline Sewuster

Ellen Philips
Klaas Sabel
Marijke Lute
Jonas van Kappel
Marije de Vos
Willem van Amsterdam
Merel Reiche
Myrthe Bouma
Karen Villari
Antoine Stock
Esther Tros
Eva Marije Smit
Ella van Gils
Thyra Margarita

m.m.v. Daan Tamboer en Anouk van Amsterdam

Foto's en video's

Uitleg werking Enigma

Bart, Puck, Jan en Caitlin, vier leerlingen uit V6, hebben voor wiskunde een speciaal onderzoek gedaan. Zij hebben uitgezocht hoe het Enigma systeem werkt.

Wist je dat?

… zo’n 1400 man de voorstelling van A Coded Mind gezien heeft?
… deze mensen allemaal, over 4 avonden verdeeld, op de tribune in de aula pasten?
… Vele hielpen met het opbouwen van het decor en de tribune van A Coded Mind?
… dat leerlingen, docenten en ouders waren?
… er zelfs oud-leerlingen terug komen naar Bonhoeffer om mee te helpen met de opbouw van de theaterproductie?
… de ouders, die het decor ontworpen en maakten, dit jaar voor het laatst waren?
… de machine, de eerste computer, van Alan Turing geheel werd nagebouwd voor de voorstelling?
… de machine echt werkend en 5 bij 3 meter was?
… deze machine, door de grootte, moest worden afgebroken na de voorstellingen?
… de decorploeg daar toch een traantje bij moest laten?
… de decorploeg bestond uit twee ouders (Niels de Vos en Paul Flierman) en een oud-leerling (Jan van Zelst)?
… zij zich 5 jaar lang hebben ingezet voor het decor van de voorstellingen van Theater Bonhoeffer?
… wij van Theater Bonhoeffer hun heel erg dankbaar zijn?
…  je meer over hun kan lezen op de pagina “Wall of Fame“?

… er op het toneel 100 leerlingen bevonden tijdens de voorstelling?
… de crewleden er dan nog niet eens zijn bijgerekend?
… deze leerlingen van september t/m half april zich hadden voorbereid op de voorstellingen?

Enigma

Coderen is, heel simpel gezegd, het versleutelen van een boodschap zodat deze geheim wordt.

Je hebt vast wel op de basisschool briefjes doorgegeven. De bedoeling was dan dat de leraar het niet kon lezen. Soms maakte je hierbij dan gebruik van “geheimtaal”. Je draaide bijvoorbeeld letters door. Dit is eigenlijk het idee van coderen. De manier die je toen gebruikte was waarschijnlijk een voorbeeld van de Caesar-methode.

De Caesar-methode houdt in dat elke letter vervangen wordt door een andere letter die een bepaald aantal letters verderop in het alfabet staat. Je kent dit misschien wel als de “draaischijf”.  Hiernaast is hiervan een voorbeeld te zien. De middelste schijf is hierbij rond te draaien. Het woord ENIGMA wordt met deze draaischijf dan: UDYWCQ.

Maar al gauw bleek dat deze methode niet heel effectief was. Het enige wat je hoeft te doen om deze codering te kraken is namelijk een draaischijf te hebben en alle verschuivingen uit te proberen. Er zijn namelijk maar 25 draaimogelijkheden.

Er zijn ook nog andere methodes, zoals substituties en codewoorden. Bij substituties vervang je ook letters door andere letters maar deze zijn willekeurig gekozen. Maar hierbij hebben de verzender en de ontvanger wel afspraken gemaakt over welke letters door elkaar vervangen worden. Hierbij zijn er al een stuk meer mogelijkheden.

Ook kun je bij je boodschap er een codewoord bij optellen. Elke letter van je boodschap heeft hierbij een cijfer. De A staat voor een 0, de B voor een 1 enzovoort. Vervolgens word ook het codewoord in getallen geschreven en er bij op geteld. Daarna worden de getallen weer omgezet in letters. Een F (6) en een codeletter M(13) geeft de codeletter R (19) Hierbij zijn er nog veel meer mogelijkheden, maar deze zijn toch ook wel redelijk te kraken met moderne technologie. 

Maar er is één methode die wel heel moeilijk te kraken is, DE ENIGMA

De Enigma machine
De Enigma machine is ontworpen om snel je boodschap heel goed te versleutelen. Nadat je de machine hebt ingesteld, kan je gewoon op een soort toetsenbord typen en licht een lampje op, dit is de gecodeerde letter en die moet je zelf ergens noteren. Maar hoe kiest de machine welk lichtje er gaat branden? De enigma bestaat uit een stekkerbord, drie schijven en een reflector. (zie het figuur hieronder)

Elke ingetypte letter gaat eerst door het stekkerbord, deze is verbonden met het toetsenbord door middel van draadjes. Maar een aantal letters zijn door elkaar gehaald. Zo is in het figuur de T verbonden met de K.Maar dit hoeft natuurlijk niet, de T zou ook verbonden kunnen zijn met de S. Als je een letter met een ander verwisseld wordt de ander ook automatisch de eerste, zo wordt een T dus in het voorbeeld een K, maar dan wordt de K dus ook een T. Je verwisselt letters dus in paren. Tevens hoef je niet elke letter met een andere letter verbonden te zijn zo kan de J ook gewoon verbonden zijn met de J op het stekkerbord. Dit gebeurt wanneer er bij een letter geen stekkertje gebruikt wordt.

De letters die uit het stekkerbord komen, gaan daarna door de eerste schijf. In deze schijf zijn de letters weer op de zelfde manier verbonden als het stekkerbord maar nu kan je zelf de combinaties niet wijzigen. Dus een K wordt bijvoorbeeld altijd een O. Maar de schijf draait de hele tijd ten opzichte van het stekkerblok, hierdoor kan  je twee keer een T in toetsen en toch verschillende resultaten krijgen uit de eerste schijf. Als het stekkerblok van een T een K maakt en al staat de K van het stekkerblok verbonden met de O in de eerste schijf dan is de T dus na de eerste schijf verandert in een O. Dit omdat de T als een K de schijf ingaat. Maar als de schijf dan een stapje doordraait dan is de K van het stekkerblok bijvoorbeeld ineens verbonden met een  Q in de eerste schijf. De T wordt hierdoor dan ineens verandert in een Q. De andere schijven werken precies op de zelfde manier.

Na de derde schijf komt de letter in de reflector terecht, ook dit is weer een soort stekkerblok alleen deze kan niet aangepast worden en geeft dus altijd hetzelfde resultaat. De H die uit de derde schijf komt wordt bijvoorbeeld altijd een D. Hierna gaan de letters weer door de derde  schijf ( D→ G) en dan door de tweede (G→ R)  en de eerste(R→ W). Als laatste gaan de letters weer door het stekkerblok, die nog steeds hetzelfde staat ingesteld (W→ G), waarna er een lampje gaat branden bij de G.

Elke keer dat er een letter door het apparaat is gegaan draait de eerste schijf een stapje door waardoor de resultaten weer veranderen. Als de eerste schijf  26 stapjes verder is staat hij weer op zijn begin positie en draait de 2de schijf een stapje verder, dus elke keer dat de eerst schijf weer op zijn begin positie staat draait de 2de schijf een stapje. Als dan de 2de schijf ook een volledig rondje heeft gedraaid, draait de 3de schijf een stapje verder. Op deze manier zijn er heel veel verschillende resultaten mogelijk per ingevoerde letter afhankelijk van de stand van de schijven.

En waarom geeft dit nu zoveel problemen?
Afhankelijk van hoe je het apparaat van te voren instelt, krijg je een andere boodschap. Maar omdat je bij het apparaat zoveel dingen op zoveel manieren kan instellen, levert dit heel veel verschillende boodschappen op.

Over het algemeen worden er bij het stekkerbord 10 stekkertjes gebruikt. Als je al deze 10 stekkertjes over de 26 letters verdeelt kan je alleen met het stekkerbord al je boodschap op 150.738.274.937.250 verschillende manieren coderen! Vervolgens kom je bij de schijven. Ten eerste kan je de schijven, waarvan er in totaal 5 waren, in verschillende volgordes in de machine zetten. Daarna moet je nog bepalen op welke letters hij begint en hoever hij al gedraaid is. Al met al kan je de schijven op 712.882.560 verschillende manieren instellen. Om de het totaal aantal mogelijkheden te vinden waarop de machine ingesteld kon worden moeten we deze getallen vermenigvuldigen met elkaar, wat het enorme getal van 107.458.687.327.250.619.360.000 mogelijkheden geeft! En elke keer als je een bericht via een andere instelling codeer, krijg je een ander gecodeerd bericht. Wanneer je dus elke dag bijvoorbeeld de stekkers verandert, geeft dit veel problemen voor iemand die de boodschap probeert te onderscheppen. Het dus ontzettend moeilijk om erachter te komen wat er in zo’n bericht stond, zeker omdat de verzender elke boodschap weer op een andere manier kan coderen!

Scroll Up